Pular para o conteúdo principal

Postagens

Esperanto ne estas produkto

Posted by    Anton Oberndorfer  to  Esperanta Retradio eo_ne_produkto.mp3 Listen on Posterous "La mondo ne akceptas Esperanton". Tiun plendon kaj priskribon de eblaj kaŭzoj oni povas legi en "Libera Folio". Ĉu vere la "mondo" ne akceptas nian lingvon? Mi forte pridubas tion. Se oni komparas Esperanton kun nova produkto kiu devas akiri pozicion en la merkato, tiam tiu konkludo ŝajnas esti pravigebla. Sed kiel merkatikisto, komercisto kaj esperantisto mi analizis tion kaj tio kondukis al rezulto ke Esperanto ne estas produkto. Mankas al ĝi esencaj atributoj por esti konsiderata tia. Esperanto nek estas varo, nek servo. Ĝi ne estas simple vendebla kaj utiligebla. Homo ja povas akiri Esperanton kaj poste utiligi gin, sed tio estas longdaŭra evoluprocezo kiu nur funkcias se plenumiĝas esencaj kondiĉoj. Tiu evoluprocezo estas kreskado. Ĉiu kreskado postulas la ĉeeston de kreskofaktoroj sen kiuj la kreskado ne povas okazi. Kaj ĉiam unu el tiuj faktoroj en ...

Adoleskeco: oportuneco ne fuŝvivenda

Posted by    Anton Oberndorfer  to  Esperanta Retradio Tiun ĉi sonartikolon verkis kaj produktis Gian Piero Savio el Israelo Adoleskeco_.mp3 Listen on Posterous Por pli bone kompreni niajn geadoleskantojn Jam de longe, eĉ de longege kaj iom bedaŭrinde, mi tute forgesis la travivaĵojn de adoleskeco, verŝajne la plej ekscita kaj stimula periodo de nia vivo. Bonŝance nun miaj genepoj nepre kaj rapide alproksimiĝas al ilia adoleskeco, do mi havos belegan oportunon nerekte iomete sperti ĝin denove. Mi devas konfesi, ke, kiel kompreneble pro la granda diferenco de aĝo kaj eble pro envio, mi, laŭ pseŭdosaĝaj antaŭjuĝoj, ĝenerale kritikas la konduton de nunaj gejunuloj. Do, por pli bone kompreni miajn baldaŭ adoleskantajn genepojn, mi ekinteresiĝis pri la fenomeno de adoleskeco. Kaj jen unu el miaj unuaj ĉirilataj malkovroj: filmeto el la itala ekspozicio "El nulo ĝis cento: la novaj aĝoj de la vivo" (vidu la sonartikolon de la 10-a de aprilo 2012 en la Esperanta RetRadio). Al...

Dulingveco helpas la cerbon

Posted by     Anton Oberndorfer   to   Esperanta Retradio Tiun ĉi sonartikolon verkis kaj produktis Paŭlo Sergio Viana el Brazilo dulingveco_helpas.mp3 Listen on Posterous Alzheimer-malsano kaj, larĝasence, iom-post-ioma perdo de menskapablo pro aĝo kaj aliaj faktoroj estas relative ofta temo en niaj programeroj de Esperanta RetRadio. Mi mem jam antaŭe parolis pri 'timata germano'. Mi petas pardonon, ke mi revenas al tiu temo, sed la kvanto da sciencaj esploroj kaj informoj pri ĝi estas tiom multa, ke verŝajne niaj aŭskultantoj emas ekscii pli. Precipe se temas pri pozitivaj perspektivoj. La hodiaŭa bona novaĵo speciale koncernas nin, Esperantistojn. Sciencistoj nun asertas, ke dulingveco donas pli grandan eblecon prokrasti aperon de Alzheimer-malsano. Kanadaj esploristoj eltrovis, ke la cerbo de homo, kiu parolas du lingvojn, estas iom protektata kontraŭ kogna perdo, kaj kontraŭ degeneraj malsanoj. Oni supozas, ke uzado de du lingvoj stimulas cerbajn regionojn, kiuj ril...

Naŭ el dek homoj trinkas puran akvon

Posted by    Anton Oberndorfer  to  Esperanta Retradio pura_akvo.mp3 Listen on Posterous 89 procentoj de la monda loĝantaro havas aliron al pura trinkakvo. Tiel atingiĝis unu el la celoj de Unuiĝintaj Nacioj el la jaro 2000. Precipe en Azio pliboniĝis la situacio dramece - tamen mondskale ankoraŭ mortas miloj da infanoj ĉar ili trinkadas malpuran akvon. 6,1 miliardoj da homoj hodiaŭ havas aliron al pura akvo, tio estas 2 miliardoj pli ol ankoraŭ en la jaro 1990. La aliro al pura akvo estas unu el la centraj celoj kiuj estis formulitaj de Unuiĝintaj Nacioj en la jaro 2000 por la venontaj 15 jaroj. La ekspertoj esperas ke la cifero de 89 procentoj plialtiĝos ĝis la celata jaro al 92 procentoj. En la jaro 1990 ĝi estis ankoraŭ ĉe 76 procentoj. "Tamen la mondo ne jam povas celebri venkon, dum 11 procentoj de la homaro - tio estas 783 milionoj da homoj - ne havas aliron al pura fonto", diras la direktoro de Unicef Anthony Lake. "Ĉiutage mortas pli ol 3000 infanoj je mal...

Brita invento fariĝis kvalitosigelo

Posted by    Anton Oberndorfer  to  Esperanta Retradio made_in_germany.mp3 Listen on Posterous Okazis dum la 1870-aj jaroj kiam la brita urbo Sheffield estis tutmonde konata por ĉetablaj arĝentaĵoj kaj tranĉiloj - longan tempon ĝis la germana urbo Solingen antaŭrangiĝis. La metiistoj de Sheffield estis koleraj: Sur la klingo de tranĉiloj ja estis gravurita "Sheffield", sed la manĝilaro devenis el la Germana Regno - kio estis impertinenta produktfalsigo. La kolero estis komprenebla, ĉar pli ka pli da klientoj prenis la malpli kostajn kopiojn. La profitoj draste ŝrumpis. La germanaj imitantoj ne faris siajn produktojn el gisita ŝtalo sed el gisita fero. La klingoj ne estis harditaj per martelado kio plilongigus la uzeblecon de la tranĉiloj. Ribelon kaŭzis precipe unu afero: Ke la germanoj tutsimple engravuris sur la produktojn "Sheffield made". Al la metiistoj de la urbo restis nur lasta espero. Ili direktis sin al la brita registaro por helpo. Kaj Londono reagi...

El nulo ĝis cento: la novaj aĝoj de la vivo

Posted by    Anton Oberndorfer  to  Esperanta Retradio Tiun ĉi sonartikolon verkis kaj produktis Gian Piero Savio el Israelo nulo_cento_vivo_.mp3 Listen on Posterous Tre interesa ekspozicio La unuan de aprilo fermiĝis ĉe la "Triennale di Milano" (Italujo) tre interesa ekspozicio. La "Triennale di Milano" estas itala institucio por arkitekturo, ornamaj kaj vidaj artoj, dezajno, modo kaj aŭdvida produktado. Ĝi krome estas centro de kultura produktado, kiu organizas konferencojn, filmajn festivalojn, lokajn kaj migrantajn ekspoziciojn. La ekspozicio "El nulo ĝis cento: la novaj aĝoj de la vivo", helpas kompreni kiel, kaj kial niaj korpoj kaj nia menso estas tre malsimilaj al tiuj de la generacioj, kiuj antaŭis nin, kaj kiel bone evoluiĝis nia potencialo. Aparte dum la lasta jarcento ŝanĝiĝis la homa kondiĉo kiel neniam antaŭe, sed tion oni apenaŭ povis rimarki, ĉar la ŝanĝo estis laŭgrada. La fundamentan supozon, sur kiu baziĝas la ekspozicio, oni p...

Pri la neceso de Esperanta Retradio

Posted by    Anton Oberndorfer  to  Esperanta Retradio neceso_retradio.mp3 Listen on Posterous Kiu regule partoprenas en E-renkontiĝoj - kutime tio okazas unu- ĝis dufoje jare - povus kredi ke jam tio kondukas al bona regado de la lingvo. Kaj se tiu sama homo estas abonanto de iu periodaĵo en Esperanto, tiam tiu kredo povas eĉ esti pli granda. Tamen ambaŭ ne sufiĉas: La partopreno en unu aŭ du aranĝoj jare lasas grandajn tempajn truojn dum kiuj oni ne aŭdas kaj ne parolas la lingvon. Legi oni ja povas dum la tuta jaro, sed la legado mem ne multe influas la parolkapablon. Por atingi fluecon de la lingvo necesas regule almenaŭ aŭdi ĝin. Tio ja eblis dum la pasintaj jardekoj se oni aŭskultis radioelsendojn en Esperanto. Bedaŭrinde en la epoko de la mallongondaj elsendoj la plezuro kaj la sekva lernefiko estis minimumaj. Nur kiam la elsendoj disaŭdiĝis persatelite tio decide ŝanĝiĝis. Por mi tio estis vere granda paŝo antaŭen. Kaj kiam la elsendoj fariĝis ankaŭ aŭdeblaj en la interret...