Pular para o conteúdo principal

La ozona tavolo rekreiĝas


ozona_tavolo.mp3Listen on Posterous
Mezuradoj indikas ke la ozona tavolo de iom da tempo malrapide rekreiĝas. Laŭ studaĵo publikigita antaŭ nelonge ankaŭ rilate al la damaĝanta ultraviola radiado kiu pro la ozona truo pli forte atingis la grundon la situacio povus nun turniĝi. Tiu turnopunkto alvenis antaŭ ĉirkaŭ kvin jaroj. Oni atingis grandajn progresojn rilate al sulfura dioksido. La sandamaĝanta gaso kiu respondecas ankaŭ por la acida pluvo hodiaŭ enaeriĝas konsiderinde malpli ol ankoraŭ antaŭ kelkaj jardekoj. La sulfura dioksido formas en la atmosfero etajn gutojn kiuj reflektas la sunlumon kaj precipe ties ultraviolan parton. Pro la nun malpli granda malpuriĝo de la aero tiu efiko reduktiĝas. Alvenas malpli da ultraviola radiado sur la tero.

Tiu pliboniĝo de la situacio signifas sukceson de la mondskala politiko pri protektado de la medio. La multjaraj klopodoj montriĝas ankaŭ ĉe la mezuritaj datumoj. La kresko de la ultraviola radiado estas haltigita. Tio estas kuraĝiga novaĵo ĉar ĝi pruvas ke la homaro kapablas entrepreni ion por resanigi la situacion de la medio. La protokolo de Montrealo kiu celas realigi paŝojn por la protektado de la ozona tavolo, kiel ekz. la malpermeson de la FCKH-gasoj, estis sukcesa.

Tio nun ne jam signifas ke ni en Eŭropo povos rezigni pri sunprotekta kremo kun alta lumprotekta faktoro. Ni daŭre devas protekti nian haŭton. Precipe dum printempo oni antaŭvidas tre altan ultraviolan enradiadon. La kaŭzo por tio estas la evoluo de la ozona tavolo super la polusoj. Tie la protekta tavolo daŭre malkreskas. La arktikaj aeraj masoj ŝvebas tien kaj reen - dum malfrua vintro kaj dum printempo ĝis super meza Eŭropo. Tial la efikoj de la arktika perdo de ozono dum kelkaj tagoj en la jaro estas ankaŭ senteblaj super la kapoj de la eŭropanoj. Tio estas la tagoj dum kiuj minacas haŭtbruliĝoj.

Super la polusoj la situacio tamen estas alia: La koncentriĝo je FCKH ja komencis malaltiĝi sed la gasoj estas tre longdaŭraj kaj restos ankoraŭ dum jardekoj en la atmosfero. La solaj FCKH-gasoj mem kondukus nur al malgranda malkresko de la ozona tavolo. Sed tiuj gasoj fariĝas vere agresemaj se ili kuntuŝiĝas kun ekstrema frosto. Tiuj malaltaj temperaturoj estas atingataj nur en la polusa stratosfero. Ke dum la jaro 2011 unuafoje aperis ozona truo super la arktiko, tio rezultas el la ŝanĝiĝo de la klimato. Tio plifortigas la procedon de la malkresko de la ozona tavolo. La malsupraj aeraj tavoloj per tio ja plivarmiĝas, la supraj aeraj tavoloj aliflanke, nome la stratosfero, malvarmiĝas pli.
_______________
Aprenda ESPERANTO com um amigo! 
Programa MIA AMIKO... Participe!


Comentários

Postagens mais visitadas deste blog

Novaĵoj pri Briksaj landoj en 2025

La BRICS-emblemo en Brazilo en 2025 estos la sumauma-kotonarbo. La brazila registaro publikigis la BRICS-emblemon, kiu estos uzata por la landa  prezidanteco de la unuiĝo en 2025. La emblemo prezentas la sumauma-kotonarbon  kreskantan en Amazono, kiu estas pentrita en la koloroj de la naciaj flagoj de la ŝtatoj  de la BRIKS-unuiĝo.  1. La 1-an de januaro, la prezidanteco de BRICS oficiale transiris de Rusio al Brazilo. Tio estas la dua sinsekva jaro, ke la latinamerika ŝtato fariĝas la centro de altiro por politikistoj de la plej alta nivelo. Plej verŝajne, Rio-de-Ĵanejro iĝos la ĉefurbo de la ĉefa evento, nome  la renkontiĝo je la nivelo de ŝtatestroj. Almenaŭ la ĉefaj eventoj de la G20 en 2024 okazis tie. La pasintan novembron la urbestro de Rio-de-Ĵanejro Eduardo Paes diris, ke li jam proponis al brazila prezidento Luiz Inacio Lula da Silva okazigi tie la Pint-Kunvenon. Cetere, la estro de la brazila Ministerio pri eksterlandaj aferoj Mauro Vieira deklar...

La Trankvila Transo: Esperanta Filmo, kiu Kortuŝas kaj Inspiradas

En la lastatempa festivalo de Esperanto-USA, la 5-minuta filmo "La Trankvila Transo" elstaris kiel la granda gajninto de la unua premio. Ĉi tiu verko ne nur gajnis la admiron de la juĝantaro, sed ankaŭ kaptis la koron de la internacia komunumo. La filmo pritraktas la profundan temon de maljuniĝo, kaptante kaj sentimentajn kaj dramajn momentojn de tiu ĉi universala homa sperto. La titolo mem, "La Trankvila Transo," sugestas la mediteman kaj emocian vojaĝon, kiun ĝi prezentas. Tra zorgeme kreitaj scenoj kaj kun impresa atento al detaloj, la filmo donas voĉon al temoj kiel nostalgio, akcepto, kaj la mistera beleco de la vivo mem. Kvankam mallonga, la filmo sukcesas transdoni profundan mesaĝon: maljuniĝo ne estas nur fizika ŝanĝo, sed ankaŭ spirita transiro, plenplena de signifoj kaj memoroj. Unu el la ĉefaj fortoj de "La Trankvila Transo" estas ĝia kapablo rakonti universalan historion per la unika lenso de Esperanto. La lingvo, kiu simbolas interkompreniĝon...

Disvastigado de Esperanto en la Nuna Mondo

Esperanto restas unu el la plej fascinaj lingvoprojektoj de la homaro. Kvankam ĝi ne atingis la statuson de universala lingvo, la komunumo de Esperanto-parolantoj daŭre kreskas kaj adaptiĝas al la ŝanĝiĝantaj bezonoj de la moderna mondo.  Esperanto naskiĝis kun la celo faciligi internacian komunikadon kaj promocii pacon inter diversaj kulturoj. La lingvo estis desegnita por esti facile lernebla, kun logika gramatiko kaj internacie inspiritaj vortoj. Dum pli ol jarcento, Esperanto evoluis de simpla lingvoprojekto al vivanta kulturo kun literaturo, muziko kaj interreta komunumo. En la moderna mondo, la angla ofte ludas la rolon de tutmonda lingvo. Tamen tio alportas multajn problemojn, kiel malegaleco inter denaskaj kaj lernantaj parolantoj, lingva hegemonio kiu povas minaci kulturajn kaj lingvajn diversecojn, kaj ekonomian maljustecon ĉar nur certaj grupoj profitas de la tutmondiĝo de la angla. Esperanto proponas alternativon al tiuj defioj per sia neŭtraleco kaj inkluziva filozofio...