Pular para o conteúdo principal

Dickens ducent-jara


Tiun ĉi sonartikolon verkis kaj produktis Paŭlo Sergio Viana el Brazilo

dickens_ducentjara.mp3 Listen on Posterous

Multaj homoj dubas pri la soci-politika valoro de literaturo, opiniante, ke arto kaj partiismoj ne kongruas, kaj ke pamfletemo ne estas taŭga vojo por beletro. Ili parte pravas, ĉar politiko kaj sociaj bataloj ofte kondukas al radikalaj sintenoj, kaj ĉi tio morte batas la veran, homan arton. Tamen, tian opinion oni ne rajtas ĝeneraligi, ĉar ja ekzistas nemaloftaj kaj brilaj esceptoj. Sufiĉus rememori la geniajn Victor Hugo, Émile Zola kaj Bertold Brecht, kiuj pledis por pli justa socio. En Brazilo, la poeto Castro Alves (1847-1871) vigle poemis por forigo de sklaveco en nia lando kaj ĝis hodiaŭ oni unuanime rekonas lian altan valoron. En Ĉilio, la Nobel-premiito Pablo Neruda (1904-1973) agis simile.

En ĉi tiu monato februaro 2012, la tuta mondo rememoras, ke antaŭ 200 jaroj naskiĝis unu el tiuj grandeguloj de literaturo, kies talento ne evitis sociajn temojn por denunco pri maljusto kaj homa ekspluatado. Li estis la angla verkisto Karlo Dickens, kiu naskiĝis la 7-an de februaro 1812. Lia vivo kondukis al batalado kontraŭ socia maljusteco. Li estis ido de malriĉaj gepatroj kaj apenaŭ povis frekventi lernejojn. Ankoraŭ kiel adoleskanto, li devis labori en industrio, en tre penigaj situacioj. Kiel junulo, lin trafis indiferenteco de amata junulino pro antaŭjuĝoj de riĉa familio. Sed poste li sukcesis labori ĉe gazetoj kaj publikigi komikajn tekstojn, kiuj plaĉis al la publiko. Sekve, li komencis felietone publikigi la faman, furoran romanon "Aventuroj de S-ro Pickwick". Kiam li estis 24-jara, li edziĝis. La geedzoj ricevis 10 infanojn. Ankaŭ felietone li ekpublikigis la konatan romanon "Oliver Twist", kun kritikoj al la socia situacio en Anglujo, dum la Viktorina epoko. Aliaj sukcesaj tekstoj estis "Kristnaska kanto" kaj "David Copperfield" – ĉi tiu lasta kun klara membiografia intenco. Liaj maturaĝaj verkoj montriĝis pli kaj pli engaĝaj, sen perdo de arta digno. Dickens kutimis publike laŭtlegi siajn tekstojn. Li mortis en la jaro 1870. La domo, kie la artisto vivis, transformiĝis en muzeon en la jaro 1925. Ĝin vizitis la reĝinido Karlo kaj lia edzino Camila, okaze de la 200-jara datreveno. Ni mem povas virtuale viziti ĝin per http://www.dickensmuseum.com/ . La monda retejego "Google" omaĝis la verkiston je la lasta 7-a de februaro. Indas, ke ankaŭ nia Esperanta Retradio faru la samon. Kiam ni havos la tutan verkaron de Karlo Dickens en Esperanto?
____________________________
Aprenda ESPERANTO com um amigo! 
Programa MIA AMIKO... Participe!


Comentários

Postagens mais visitadas deste blog

Novaĵoj pri Briksaj landoj en 2025

La BRICS-emblemo en Brazilo en 2025 estos la sumauma-kotonarbo. La brazila registaro publikigis la BRICS-emblemon, kiu estos uzata por la landa  prezidanteco de la unuiĝo en 2025. La emblemo prezentas la sumauma-kotonarbon  kreskantan en Amazono, kiu estas pentrita en la koloroj de la naciaj flagoj de la ŝtatoj  de la BRIKS-unuiĝo.  1. La 1-an de januaro, la prezidanteco de BRICS oficiale transiris de Rusio al Brazilo. Tio estas la dua sinsekva jaro, ke la latinamerika ŝtato fariĝas la centro de altiro por politikistoj de la plej alta nivelo. Plej verŝajne, Rio-de-Ĵanejro iĝos la ĉefurbo de la ĉefa evento, nome  la renkontiĝo je la nivelo de ŝtatestroj. Almenaŭ la ĉefaj eventoj de la G20 en 2024 okazis tie. La pasintan novembron la urbestro de Rio-de-Ĵanejro Eduardo Paes diris, ke li jam proponis al brazila prezidento Luiz Inacio Lula da Silva okazigi tie la Pint-Kunvenon. Cetere, la estro de la brazila Ministerio pri eksterlandaj aferoj Mauro Vieira deklar...

La Trankvila Transo: Esperanta Filmo, kiu Kortuŝas kaj Inspiradas

En la lastatempa festivalo de Esperanto-USA, la 5-minuta filmo "La Trankvila Transo" elstaris kiel la granda gajninto de la unua premio. Ĉi tiu verko ne nur gajnis la admiron de la juĝantaro, sed ankaŭ kaptis la koron de la internacia komunumo. La filmo pritraktas la profundan temon de maljuniĝo, kaptante kaj sentimentajn kaj dramajn momentojn de tiu ĉi universala homa sperto. La titolo mem, "La Trankvila Transo," sugestas la mediteman kaj emocian vojaĝon, kiun ĝi prezentas. Tra zorgeme kreitaj scenoj kaj kun impresa atento al detaloj, la filmo donas voĉon al temoj kiel nostalgio, akcepto, kaj la mistera beleco de la vivo mem. Kvankam mallonga, la filmo sukcesas transdoni profundan mesaĝon: maljuniĝo ne estas nur fizika ŝanĝo, sed ankaŭ spirita transiro, plenplena de signifoj kaj memoroj. Unu el la ĉefaj fortoj de "La Trankvila Transo" estas ĝia kapablo rakonti universalan historion per la unika lenso de Esperanto. La lingvo, kiu simbolas interkompreniĝon...

Disvastigado de Esperanto en la Nuna Mondo

Esperanto restas unu el la plej fascinaj lingvoprojektoj de la homaro. Kvankam ĝi ne atingis la statuson de universala lingvo, la komunumo de Esperanto-parolantoj daŭre kreskas kaj adaptiĝas al la ŝanĝiĝantaj bezonoj de la moderna mondo.  Esperanto naskiĝis kun la celo faciligi internacian komunikadon kaj promocii pacon inter diversaj kulturoj. La lingvo estis desegnita por esti facile lernebla, kun logika gramatiko kaj internacie inspiritaj vortoj. Dum pli ol jarcento, Esperanto evoluis de simpla lingvoprojekto al vivanta kulturo kun literaturo, muziko kaj interreta komunumo. En la moderna mondo, la angla ofte ludas la rolon de tutmonda lingvo. Tamen tio alportas multajn problemojn, kiel malegaleco inter denaskaj kaj lernantaj parolantoj, lingva hegemonio kiu povas minaci kulturajn kaj lingvajn diversecojn, kaj ekonomian maljustecon ĉar nur certaj grupoj profitas de la tutmondiĝo de la angla. Esperanto proponas alternativon al tiuj defioj per sia neŭtraleco kaj inkluziva filozofio...