Pular para o conteúdo principal

Novega tramvojo en Jerusalemo

Tramo_en_jerusalemo

Tiun ĉi sonartikolon verkis kaj produktis Gian Piero Savio el Israelo

tramvojo_jerusalemo.mp3 Listen on Posterous

Ĉu rimedo por loĝantara integriĝo?

Male al tre multaj urboj en la mondo, nur lastatempe ekfunkciis en Jerusalemo, la ĉefurbo de Israelo, moderna kaj surprize silenta tramvojo. Temas pri la unua tramlinio de vasta reto planita por solvi la ĉiam pli gravan problemon de amastransportado por loĝantaro de preskaŭ 800,000 homoj. Tiu ĉi unua tramlinio ("la ruĝa linio") estas 14 kilometrojn longa, kun 23 haltejoj kaj kunligas la modernajn nordajn kvartalojn kun la sudaj, tamen ne rektlinie, sed, per longa kurba devio, ĝi pasas apud la ege famaj muregoj de la malnova Jerusalemo. La konstruado de la tramlinio postulis kelkajn rimarkindajn vorkojn(*) de inĝenierarto kaj arkitekturo. La plej elstara estas sendube la "pendoponto de la kordoj" (vidu la supran dekstran bildon), kies dezajnisto estis la konata hispana arkitekto Santiago Calatrava. Sed vere mirinda afero estas, ke, helpe de trafa moderna transportsistemo, gravaj sociaj problemoj ektrovas neatenditan solvon. Simile al la Metrocable-telfero en Medellín en Kolombio (pri kiu raportis Anton en la sonartikolo de la 21-a de decembro 2011), ankaŭ la nova tramvojo en Jerusalemo ekinfluas la socian medion kaj kontribuas al integriĝo de la malsamaj etnaj kaj religiaj grupoj loĝantaj en la urbo. Kiam la tramvagonaro anoncas sian alvenon per delikata sonoriltintado kaj silente glitas al la unua suda haltejo, multaj homoj jam staras tie kaj ekscite atendas ĝin. Dum preskaŭ la tuta tago, eĉ vespere, oni povas vidi ĉirkaŭ tiu ĉi haltejo multajn familiojn de ultraortodoksaj judoj kun multaj infanoj, virojn kun densa barbo kaj tradicia nigra vestaro kaj junajn religiulojn. Tiu ĉi unua suda haltejo ja troviĝas en la ultraortodoksa kvartalo de "Bait vagan". Al la senmova tramo alkuradas aldonaj pasaĝeroj, sen spiro kaj retenantaj per mano la tradician rigidan nigran ĉapelon surkape por malebligi, ke blovo de vento ĝin forflugigos. Simila spektaklo atendas nin ankaŭ en la alia ekstremo de la tramlinio, en la arabaj kvartaloj "Ŝuafat" kaj "Bet Hanina", kies pasaĝerkajo ĉiam estas plenplena de familioj kun multe da infanoj. Evidente, post kelkaj monatoj de funkciado de la jerusalema tramvojo, la loĝantoj de la nordaj kaj sudaj kvartaloj ankoraŭ romantike miras pri la progreso kaj la moderneco, kiujn la tramvojo prezentas. Kompreneble, multe uzadas la tramon ankaŭ la laika tute ne religia juda loĝantaro de Jerusalemo, interalie knabinoj kun ege liberaj vestmanieroj. Jen do, teorie, ĉiuj komponantoj por estigi situacion de daŭra streĉiteco inter la malsamaj etnioj kaj inter la malsamaj grupoj de ĉiu etnio, des pli, ke la vojaĝado per la tramo kaŭzas inter ili kubutan kontakton. Okazis kaj ankoraŭ okazas, kvankam sufiĉe malofte, kvereloj kaj incidentoj inter laikoj kaj religiuloj kaj inter judoj kaj araboj. Lastsemajne, judaj knabinoj ŝprucigis pipran gason sur arabaj knaboj, kiuj verŝajne tro ĉikanis ilin. Plurfoje, ultraortodoksuloj insultis kaj forpelis knabinojn pro iliaj provokaj vestaĵoj. Antaŭe, homoj el la etnaj kaj religiaj grupoj de Jerusalemo, krom vivi en disigitaj kvartaloj, ankaŭ veturis per siaj propraj busoj, kiuj rekte kondukis ilin hejmen. Tiamaniere ili kutimiĝis ne rilati unu al la alia en la ĉiutaga vivo. Nun la tramo, pro la amasiĝo, devigas ilin eĉ fizike froti kaj rigardi unu la alian. Ĉu povas ekzisti pli bona rimedo por proksimigi homojn ol korpa kontakto? Nur la tempo donos respondon al tiu ĉi tikla demando.
- - -
* vorko = grava publika konstruaĵo (aŭtovojo, ponto, tunelo ks)
_______________
Aprenda ESPERANTO com um amigo! 
Programa MIA AMIKO... Participe!


Comentários

Postagens mais visitadas deste blog

Novaĵoj pri Briksaj landoj en 2025

La BRICS-emblemo en Brazilo en 2025 estos la sumauma-kotonarbo. La brazila registaro publikigis la BRICS-emblemon, kiu estos uzata por la landa  prezidanteco de la unuiĝo en 2025. La emblemo prezentas la sumauma-kotonarbon  kreskantan en Amazono, kiu estas pentrita en la koloroj de la naciaj flagoj de la ŝtatoj  de la BRIKS-unuiĝo.  1. La 1-an de januaro, la prezidanteco de BRICS oficiale transiris de Rusio al Brazilo. Tio estas la dua sinsekva jaro, ke la latinamerika ŝtato fariĝas la centro de altiro por politikistoj de la plej alta nivelo. Plej verŝajne, Rio-de-Ĵanejro iĝos la ĉefurbo de la ĉefa evento, nome  la renkontiĝo je la nivelo de ŝtatestroj. Almenaŭ la ĉefaj eventoj de la G20 en 2024 okazis tie. La pasintan novembron la urbestro de Rio-de-Ĵanejro Eduardo Paes diris, ke li jam proponis al brazila prezidento Luiz Inacio Lula da Silva okazigi tie la Pint-Kunvenon. Cetere, la estro de la brazila Ministerio pri eksterlandaj aferoj Mauro Vieira deklar...

La Trankvila Transo: Esperanta Filmo, kiu Kortuŝas kaj Inspiradas

En la lastatempa festivalo de Esperanto-USA, la 5-minuta filmo "La Trankvila Transo" elstaris kiel la granda gajninto de la unua premio. Ĉi tiu verko ne nur gajnis la admiron de la juĝantaro, sed ankaŭ kaptis la koron de la internacia komunumo. La filmo pritraktas la profundan temon de maljuniĝo, kaptante kaj sentimentajn kaj dramajn momentojn de tiu ĉi universala homa sperto. La titolo mem, "La Trankvila Transo," sugestas la mediteman kaj emocian vojaĝon, kiun ĝi prezentas. Tra zorgeme kreitaj scenoj kaj kun impresa atento al detaloj, la filmo donas voĉon al temoj kiel nostalgio, akcepto, kaj la mistera beleco de la vivo mem. Kvankam mallonga, la filmo sukcesas transdoni profundan mesaĝon: maljuniĝo ne estas nur fizika ŝanĝo, sed ankaŭ spirita transiro, plenplena de signifoj kaj memoroj. Unu el la ĉefaj fortoj de "La Trankvila Transo" estas ĝia kapablo rakonti universalan historion per la unika lenso de Esperanto. La lingvo, kiu simbolas interkompreniĝon...

Disvastigado de Esperanto en la Nuna Mondo

Esperanto restas unu el la plej fascinaj lingvoprojektoj de la homaro. Kvankam ĝi ne atingis la statuson de universala lingvo, la komunumo de Esperanto-parolantoj daŭre kreskas kaj adaptiĝas al la ŝanĝiĝantaj bezonoj de la moderna mondo.  Esperanto naskiĝis kun la celo faciligi internacian komunikadon kaj promocii pacon inter diversaj kulturoj. La lingvo estis desegnita por esti facile lernebla, kun logika gramatiko kaj internacie inspiritaj vortoj. Dum pli ol jarcento, Esperanto evoluis de simpla lingvoprojekto al vivanta kulturo kun literaturo, muziko kaj interreta komunumo. En la moderna mondo, la angla ofte ludas la rolon de tutmonda lingvo. Tamen tio alportas multajn problemojn, kiel malegaleco inter denaskaj kaj lernantaj parolantoj, lingva hegemonio kiu povas minaci kulturajn kaj lingvajn diversecojn, kaj ekonomian maljustecon ĉar nur certaj grupoj profitas de la tutmondiĝo de la angla. Esperanto proponas alternativon al tiuj defioj per sia neŭtraleco kaj inkluziva filozofio...